Prosimy o wy陰czenie blokowania reklam na tej stronie.

fizyka.org  ::  fizyka.jamnika.pl  ::  mamy 15 lat!

Fizyka
Fizyka
 
Strona g堯wna > Artyku造 - Fizyka > Nobel z fizyki 2005
Nagroda Nobla z fizyki 2005

Nagrod Nobla z fizyki otrzymali Roy J. Glauber za wk豉d w teori kwantow koherencji optycznej, John L. Hall i Theodor W. Haensch za wk豉d w rozw鎩 spektroskopii laserowej.

Amerykanin Roy J. Glauber otrzyma po這w tegorocznej nagrody Nobla z fizyki. John L. Hall z USA i Theodor W. Haensch z Niemiec podziel si drug po這w.

"Od kiedy ludzie mieszkali na Ziemi, fascynowa造 nas zjawiska optyczne. Stopniowo odkrywali鄉y natur 鈍iat豉. Tegoroczna nagroda Nobla z fizyki przyznana zosta豉 trzem naukowcom zajmuj帷ym si optyk" - napisa豉 komisja.

Roy Glauber otrzyma wyr騜nienie komisji noblowskiej za teoretyczny opis zachowania cz御tek 鈍iat豉.

John Hall z USA i Theodor Haensch (H鄚sch) z Niemiec zostali uhonorowani za wk豉d w rozw鎩 precyzyjnej spektroskopii laserowej, czyli za okre郵enie barwy 鈍iat豉 atom闚 i cz御teczek z ekstremaln dok豉dno軼i.

安iat這 zachowuje si zar闚no jak strumie cz御teczek (kwant闚), jak i fala. Roy Glauber stworzy podstawy optyki kwantowej, kt鏎a obejmuje tak瞠 鈍iat這 widzialne. Wyja郾i podstawowe r騜nice miedzy rozgrzanymi obiektami w rodzaju 瘸r闚ki czy 鈍iecy (kt鏎e emituj 鈍iat這 b璠帷e mieszanin cz瘰totliwo軼i i faz), a 鈍iat貫m lasera - o jednolitej cz瘰totliwo軼i i fazie.

Dzi瘯i Johnowi Hallowi i Theodorowi Haenschowi sta這 si mo磧iwe mierzenie cz瘰totliwo軼i z dok豉dno軼i do jednej biliardowej (miliard miliard闚) a w przysz這軼i - jeszcze tysi帷 razy dok豉dniejsze (do jednej trylionowej). Umo磧iwia to konstruowanie laser闚 o niezwykle jednorodnym widmie promieniowania, a dzi瘯i technice "grzebienia cz瘰totliwo軼i" precyzyjne okre郵anie barw ka盥ego 鈍iat豉. Optyczny grzebie cz瘰totliwo軼i to 廝鏚這 鈍iat豉, kt鏎e emituje promieniowanie o r騜nych, 軼i郵e okre郵onych cz瘰totliwo軼iach. Ich wykres wygl康a jak grzebie o r闚no rozmieszczonych z瑿ach.

Technika ta jest tak dok豉dna, 瞠 mo積a z jej pomoc sprawdza niezmienno嗆 praw natury, budowa superprecyzyjne zegary czy za pomoc systemu nawigacji satelitarnej mierzy, jak wypi皻rzaj si g鏎y. W przysz這軼i dzi瘯i tak du瞠j precyzji pomiar闚 statki kosmiczne b璠 podr騜owa dalej i trafia bezb喚dnie do celu. Powstan kosmiczne uk豉dy teleskop闚 do wykrywania fal grawitacyjnych lub zsynchronizowane uk豉dy zwierciade zdolne do badania odleg造ch uk豉d闚 planetarnych.

Wysoko嗆 nagrody wynosi 10 mln koron szwedzkich (oko這 1 mln euro).

Og這szenie nazwisk tegorocznych laureat闚 nagrody Nobla z fizyki op騧ni這 si o blisko kwadrans z... powodu trudno軼i z dodzwonieniem si do jednego z laureat闚, by powiadomi go o wyr騜nieniu.

Profesor W這dzimierz Zawadzki z Instytutu Fizyki PAN uwa瘸, 瞠 tegoroczni laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w pe軟i zas逝篡li na wyr騜nienie. Wyja郾i w rozmowie z IAR , 瞠 Glauber w swoich badaniach opiera si na za這瞠niu, 瞠 鈍iat這 jest zar闚no fal jak i cz御tk oraz 瞠 mo瞠 mie w豉sno軼i koherencji, czyli sp鎩no軼i. Specjalista wyja郾i, 瞠 jest to teoria 鈍iat豉, kt鏎a mo瞠 mie zastosowanie w optoelektronice, w przesy豉niu 鈍iat豉 na wielkie odleg這軼i i w 鈍iat這wodach.

John L. Hall (ur. 1934)
Lista tytu堯w publikacji naukowych Johna Halla ledwo mie軼i si ma造m drukiem na 23 stronach maszynopisu. Urodzi si w 1934 r. w Denver. Od ponad 40 lat jest jednak zwi您any z Instytutem Astrofizyki Laboratoryjnej w Boulder w Kolorado. Dw鏂h jego koleg闚 z instytutu - Eric Cornell i Carl Wieman otrzyma這 Nobla z fizyki - w 2001 r.

Praca Halla polega na ci庵造m udoskonalaniu odkrytej przez siebie superczu貫j metody spektroskopii laserowej. Czy zdawa sobie wtedy spraw z wagi swoich bada? - Na pocz徠ku odkrycie jest jak nowo narodzone dziecko. Wiesz, 瞠 jest fantastyczne i ma ogromny potencja, ale jest jeszcze za wcze郾ie, by powiedzie, co z niego wyro郾ie. Bardzo si ciesz, 瞠 tak to si sko鎍zy這 - opowiada wczoraj John Hall. Co zrobi z nagrod? Jeden z pomys堯w to stypendia naukowe dla m這dych zdolnych ludzi, kt鏎ych nie sta na porz康n edukacj.

- Precyzyjne pomiary s niebywale wa積e dla wsp馧czesnej techniki - m闚i prof. Tadeusz Stacewicz z Instytutu Fizyki Do鈍iadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego. - Je郵i chcemy lata w kosmos czy mie chocia瘺y dobr 陰czno嗆 lotnicz, musimy dokonywa precyzyjnego pomiaru czasu. A dzi瘯i spektroskopii laserowej czas mo積a mierzy z dok豉dno軼i 15 cyfr po przecinku. To mi璠zy innymi zas逝ga Halla.

Theodor W. H鄚sch (ur. 30.10.1941)
Najm這dszy z trzech tegorocznych noblist闚 z fizyki - Theodor H鄚sch urodzi si w 1941 roku w Heidelbergu w Niemczech. Na tamtejszym uniwersytecie obroni w wieku 28 lat doktorat, oczywi軼ie z fizyki, po czym szybko przeni鏀 si za ocean - w 1970 r. rozpocz掖 finansowany przez NATO sta na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii. Przyst徙i tam do zespo逝 badaczy pracuj帷ych nad spektrografi laserow. Zespo貫m tym kierowa s豉wny uczony - prof. Arthur Schawlow (1921-1999), laureat Nagrody Nobla z fizyki w 1981 r., kt鏎y wok馧 siebie zgromadzi doktorant闚 i 鈍ie穎 upieczonych doktor闚. H鄚sch by w tej grupie wyr騜niaj帷ym si badaczem. "Wsp馧praca z nim by豉 wyj徠kowo satysfakcjonuj帷a i stymuluj帷a" - napisa Schawlow o swoim m這dszym koledze.

Kariera niemieckiego uczonego w USA przebiega豉 w ekspresowym tempie. Kiedy dwuletni sta podoktorski si sko鎍zy, natychmiast otrzyma ofert pracy na sta貫. W 1975 roku - w wieku 34 lat! - by ju na Stanfordzie profesorem (na jego wyk豉dy chodzi m.in. fizyk Carl Wieman, noblista z 2001 r., obecnie wsp馧pracownik Johna Halla na Uniwersytecie Colorado).

Dziesi耩 lat p騧niej H鄚sch zdecydowa si na powr鏒 do kraju. Zosta jednym z dyrektor闚 Instytutu Optyki Kwantowej Maksa Plancka, wyk豉da te fizyk na monachijskim Uniwersytecie Ludwig-Maximilians. Jest kolekcjonerem nagr鏚 naukowych - pierwsz otrzyma w 1973 r., kiedy to zosta Naukowcem Roku Kalifornii. Nobel to z pewno軼i ukoronowanie jego kolekcji.

Roy J. Glauber (ur. 1925)
Urodzony w 1925 r. Roy Glauber doktorat na Harvardzie zrobi w wieku zaledwie 24 lat. Podstawy optyki kwantowej, za kt鏎e wczoraj dosta Nobla, opracowa, kiedy mia 38 lat! Wychowa si w Nowym Jorku, w p馧nocnej cz窷ci Manhattanu. Chodzi do s造nnego liceum, kt鏎e wykszta販i這 wielu wybitnych badaczy. Po jego sko鎍zeniu w 1941 r. zamiast do college'u trafi pod skrzyd豉 najlepszych fizyk闚 鈍iata, kt鏎zy pracowali przy atomowym "Projekcie Manhattan".

Obecnie Glauber jest profesorem na Uniwersytecie Harvarda w Massachusetts. Jego wyk豉dy ciesz si ogromn popularno軼i. By造 student Glaubera zadedykowa mu nawet swoj stron internetow, nazywaj帷 jednym z najlepszych nauczycieli. S造n帷y z talentu popularyzatorskiego uczony by m.in. autorem pogadanek o fizyce w ameryka雟kiej telewizji. Jednak pytany niedawno, czy czuje si niedoceniony, narzeka, 瞠 po pi耩dziesi徠ce ka盥y tak si czuje. Od wczoraj nie powinien ju narzeka.

Glauber mia liczne kontakty z polskimi naukowcami. Niekt鏎zy odbywali u niego sta瞠 badawcze, m.in. jeden z najwybitniejszych polskich fizyk闚 prof. Maciej Lewenstein z Instytutu Fizyki PAN.

(gazeta.pl)



 
 Teoria
Wyprowadzenia wzor闚
Zadania fizyczne
Do鈍iadczenia fizyczne
Tablice fizyczne
Biografie fizyk闚
FORUM
 
 Nobel z fizyki 2004
Alfred Nobel
 
 Chemia fizyczna - potrzebna pomoc [0]
Niepewno嗆 w dalszych obliczeniach [0]
Kinematyka [0]
Pocz徠ek [0]
Problem z zadaniem [0]
 
Serwis "Fizyka Jamnika" u篡wa plik闚 cookies. S to pliki instalowane w urz康zeniach ko鎍owych os鏏 korzystaj帷ych z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jako軼i 鈍iadczonych us逝g w tym dostosowania tre軼i serwisu do preferencji u篡tkownika, utrzymania sesji u篡tkownika oraz dla cel闚 statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania tre軼i reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, 瞠 istnieje mo磧iwo嗆 okre郵enia przez u篡tkownika serwisu warunk闚 przechowywania lub uzyskiwania dost瘼u do informacji zawartych w plikach cookies za pomoc ustawie przegl康arki lub konfiguracji us逝gi. Szczeg馧owe informacje na ten temat dost瘼ne s u producenta przegl康arki, u dostawcy us逝gi dost瘼u do Internetu oraz w Polityce prywatno軼i.
OK
 
© 2003-2019 Fizyka Jamnika. Online: 87
Wszystkie artyku造 i publikacje znajduj帷e si w portalu Fizyka Jamnika s chronione prawem autorskim
Kopiowanie, publikowanie i rozpowszechnianie materia堯w bez naszej zgody jest zabronione
Obs逝ga informatyczna