Prosimy o wy陰czenie blokowania reklam na tej stronie.

fizyka.org  ::  fizyka.jamnika.pl  ::  mamy 15 lat!

Fizyka
Fizyka
 
Strona g堯wna > Artyku造 - Fizyka > Druga Ziemia w gwiazdozbiorze wagi
Druga Ziemia w gwiazdozbiorze wagi

Sensacyjne odkrycie - planeta niewiele wi瘯sza od Ziemi, na kt鏎ej mo瞠 by woda. I nie jest daleko - dzieli nas ledwie 20,5 roku 鈍ietlnego. To idealny cel dla jednej z pierwszych misji kosmicznych, kt鏎e wychyl nosa poza Uk豉d S這neczny.

O najlepszym dot康 kandydacie na "drug Ziemi" poinformowali wczoraj europejscy astronomowie w pi鄉ie "Astronomy and Astrophysics". Trzon grupy stanowi badacze z Obserwatorium Genewskiego, kt鏎zy w 1995 r. jako pierwsi w historii znale幢i planet przy odleg貫j gwie寮zie podobnej do S這鎍a (planety wykryte wcze郾iej przez Aleksandra Wolszczana towarzyszy造 wygas貫mu pulsarowi). Rozsup豉li te worek z kolejnymi odkryciami, bo do dzi znamy ju grubo ponad 200 planet poza naszym uk豉dem. Tym razem badali gwiazd innego typu: du穎 mniejsz, bledsz i ch這dniejsz ni S這鎍e - czerwonego kar豉 o imieniu Gliese 581, niewidocznego go造m okiem z Ziemi.

Ju dwa lata temu znale幢i na jego orbicie planet ok. 15 razy masywniejsz ni Ziemia, a wi璚 postury naszego Neptuna lub Urana. Na tamte czasy by to nie lada sukces, bo wcze郾iej znajdywano tylko planety wielko軼i olbrzymiego Jowisza, kilkaset razy ci篹sze od Ziemi.

Szwajcarzy szukali jednak dalej, bo ich obserwacje wskazywa造, 瞠 w pobli簑 tej gwiazdy mo瞠 kry si co wi璚ej.

Jak robaczek na reflektorze

Naukowcy pos逝giwali si 3,6-m teleskopem w Chile, ale nie starali si bezpo鈔ednio dostrzec planet, bo ich odbity blask ca趾iem ginie w ostrym 鈍ietle rzucanym przez macierzyst gwiazd. Jeden z astronom闚 por闚na to kiedy do pr鏏y wypatrzenia przez lornetk robaczka 鈍i皻oja雟kiego siedz帷ego na obudowie reflektora samochodu w odleg這軼i wielu kilometr闚.

Szukanie planet polega na uwa積ym pomiarze pr璠ko軼i gwiazdy. Je郵i gwiazda si regularnie "ko造sze", to mo瞠 oznacza, 瞠 na jej uwi瞛i obraca si jaki dodatkowy ci篹ar, zapewne planeta, kt鏎a - cho du穎 l瞠jsza - troch ci庵nie gwiazd w swoj stron. Szwajcarzy zbudowali niezwykle precyzyjny instrument, dzi瘯i kt鏎emu mog mierzy wahania w ruchu gwiazdy z dok豉dno軼i do prawie metra na sekund, a wi璚 pr璠ko軼i spaceruj帷ego cz這wieka. Dzi瘯i temu mo積a precyzyjnie wyliczy, jak planeta musi mie mas i promie orbity.

Czasem jednak jedna planeta nie t逝maczy wszystkich zak堯ce w ruchu gwiazdy. Tak w豉郾ie by這 tym razem. Szwajcarzy wyliczyli, 瞠 w pobli簑 Gliese 581 musz by jeszcze dwa mniejsze globy. Jeden osiem razy, a drugi tylko pi耩 razy masywniejszy ni Ziemia. To ten ostatni - rekordowo lekki - tak bardzo podnieci astronom闚.

Ma這 fakt闚, wi璚ej spekulacji

"Druga Ziemia" - tak jak nasza planeta, prawdopodobnie ma skalist powierzchni, cho mo瞠 si r闚nie dobrze okaza miniaturow wersj Neptuna otoczonego g瘰t gazow pow這k (wtedy mogliby鄉y zapomnie o szukaniu tam 篡cia). Znajduje si a 14 razy bli瞠j swojej gwiazdy ni Ziemia, ale to nie oznacza, 瞠 jest tam za gor帷o, bo ten czerwony karze 鈍ieci 50 razy s豉biej ni S這鎍e. Naukowcy wyliczyli, 瞠 ciep這 gwiazdy podgrzewa powierzchni planety do temperatury mi璠zy 0 i 40 st. Celsjusza. Je郵i jest wi璚 tam woda, to w stanie p造nnym, jak na Ziemi.

Ale znowu nie wiadomo, jak g瘰ta jest tam atmosfera, bo je郵i jest podobna do wenusja雟kiej, to z powodu efektu cieplarnianego mo瞠 by tam gor帷o jak w piekle, a ca豉 woda wyparowa豉. Sporo zale篡 od tego, ile promieniowania planeta poch豉nia, a ile odbija w kosmos. To wielka zagadka.

Opr鏂z masy i promienia orbity wszystkie inne cechy nowej planety s na razie czcz spekulacj. Trudno nawet powiedzie, jaki jest jej rozmiar. Je郵i jest zbudowana ze ska o takiej g瘰to軼i jak Ziemia, to ma 鈔ednic o 70 proc. wi瘯sz. Ale w jej sk豉d mog wchodzi l瞠jsze minera造 albo du穎 wi璚ej wody, a wtedy by豉by wi瘯sza.

Pewne jest, 瞠 widok tamtejszego s這鎍a musi by spektakularny. Czerwona tarcza Gliese 581 na niebie tej planety ma ok. 10 razy wi瘯sz 鈔ednic ni u nas S這鎍e. Wiadomo, 瞠 jeden rok - obr鏒 wok馧 gwiazdy - trwa tam tylko 13 ziemskich dni. Nie ma jednak 瘸dnych informacji o obrotach planety wok馧 w豉snej osi. Mo瞠 jest skierowana jedn i t sam stron do gwiazdy, jak nasz Ksi篹yc wobec Ziemi? Wtedy na jednej p馧kuli trwa豚y wieczny dzie, a po przeciwnej stronie planety - wieczna noc. Nie by這by wschod闚 i zachod闚.

By czas na ewolucj?

W najnowszym odkryciu najwa積iejszy jest namacalny dow鏚, 瞠 w pobli簑 czerwonych kar堯w mog powstawa planety wielko軼i Ziemi. A s to najpowszechniej spotykane gwiazdy we Wszech鈍iecie, kt鏎e spalaj si d逝gie miliardy lat. Potencjalne 篡cie na ich planetach ma wi璚 do嗆 czasu na ewolucj. Jedynym zagro瞠niem s pot篹ne rozb造ski, kt鏎e od czasu do czasu targaj niekt鏎ymi czerwonymi kar豉mi.

Czy planeta przy Gliese 581 mo瞠 by zamieszkana? Seth Szostak, astronom z instytutu SETI, kt鏎ego celem jest szukanie sygna堯w od pozaziemskich cywilizacji, poinformowa, 瞠 dwa razy nas逝chiwano fal radiowych ze strony tej gwiazdy - w 1995 i 1997 r., kiedy jeszcze nic nie wiedziano o istnieniu tam planet. Bez skutku. Ale teraz SETI raz jeszcze ma skierowa tam swoje radioteleskopy i prowadzi nas逝ch na wi瘯szej liczbie cz瘰totliwo軼i.

Mo瞠 te po郵emy tam sond. - To tylko 20 lat 鈍ietlnych, mo瞠my tam dotrze - s康zi Dimitar Sasselov z Harwardzkiego Centrum Astrofizyki.

Zobacz materia filmowy »


(gazetawyborcza.pl)




 
 Teoria
Wyprowadzenia wzor闚
Zadania fizyczne
Do鈍iadczenia fizyczne
Tablice fizyczne
Biografie fizyk闚
FORUM
 
 Skr璚anie p豉szczyzny polaryzacji - technikum [0]
Zadanie z termodynamiki [0]
1 Zasada dynamiki Newtona... help [1]
Zadanie z Uk豉dem z 畝r闚k [1]
Pomoc z zadaniem - rzuty [0]
 
Serwis "Fizyka Jamnika" u篡wa plik闚 cookies. S to pliki instalowane w urz康zeniach ko鎍owych os鏏 korzystaj帷ych z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jako軼i 鈍iadczonych us逝g w tym dostosowania tre軼i serwisu do preferencji u篡tkownika, utrzymania sesji u篡tkownika oraz dla cel闚 statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania tre軼i reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, 瞠 istnieje mo磧iwo嗆 okre郵enia przez u篡tkownika serwisu warunk闚 przechowywania lub uzyskiwania dost瘼u do informacji zawartych w plikach cookies za pomoc ustawie przegl康arki lub konfiguracji us逝gi. Szczeg馧owe informacje na ten temat dost瘼ne s u producenta przegl康arki, u dostawcy us逝gi dost瘼u do Internetu oraz w Polityce prywatno軼i.
OK
 
© 2003-2019 Fizyka Jamnika. Online: 39
Wszystkie artyku造 i publikacje znajduj帷e si w portalu Fizyka Jamnika s chronione prawem autorskim
Kopiowanie, publikowanie i rozpowszechnianie materia堯w bez naszej zgody jest zabronione
Obs逝ga informatyczna