Prosimy o wy陰czenie blokowania reklam na tej stronie.

fizyka.org  ::  fizyka.jamnika.pl  ::  mamy 15 lat!

Fizyka
Fizyka
 
Strona g堯wna > Artyku造 - Fizyka > Nobel z fizyki 2007 > Polacy o noblistach
Polacy o noblistach

"Odkrycie zjawiska gigantycznego magnetooporu (GMR) otworzy這 now dziedzin bada i pozwoli這 na rozwini璚ie technologii zapisywania i odczytywania danych zapisanych na no郾ikach magnetycznych" - uwa瘸 dr hab. Tadeusz Luci雟ki z Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu.

Jak t逝maczy, od dawna wiadomo by這, 瞠 magnetoop鏎 istnieje w metalach i 瞠 jest on wywo造wany dzia豉niem pola magnetycznego na przewodnik z przep造waj帷ym przez niego pr康em. Zmiana nat篹enia pola magnetycznego powoduje bowiem zmian w oporno軼i przewodnika.

"Prze這m nast徙i w 1986 r., kiedy w豉郾ie Gruenberg wykaza, 瞠 w uk豉dach nazywanych kanapkami (ang. sandwich), sk豉daj帷ych si z cienkich warstw chromu i 瞠laza, u這穎nych naprzemiennie (...), wielko軼i magnetooporu mog by nawet o 100 proc. wi瘯sze ni w jednorodnym przewodniku" - wyja郾ia Luci雟ki.

W豉郾ie to zjawisko zosta這 nazwane gigantycznym magnetooporem. Cech GMR jest nie tylko to, 瞠 ma warto嗆 wi瘯sz ni zwyk造 magnetoop鏎, ale te mechanizm jego powstawania jest inny. Dlatego "kanapkowy" przewodnik reaguje nawet na bardzo niewielkie zmiany pola magnetycznego.

Jak doda fizyk, obecnie struktury warstwowych przewodnik闚 zosta造 bardzo udoskonalone i nie sk豉daj si ju tylko z chromu i 瞠laza, ale te z innych metali a ich warstwy s bardzo cienkie. "Tego typu uk豉dy wykorzystuje si w tzw. czujnikach magnetycznych p鏊 rozproszonych w czytnikach danych z magnetycznych no郾ik闚 w naszych komputerach, czyli twardych dysk闚" - t逝maczy Luci雟ki.

Naukowiec podkre郵a, 瞠 badania w tej dziedzinie toczy造 si tak瞠 w Polsce. Ich prekursorami byli teoretyk prof. J霩ef Barna z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i prof. Stefan Krompiewski z Polskiej Akademii Nauk.

"Odkrycie tegorocznych noblist闚 jest nie do przecenienia. Zas逝篡li na nagrod Nobla, poniewa dokonali prze這mu i powsta豉 nowa dziedzina bada" - ocenia Luci雟ki.

"Te odkrycia maj bardzo wiele zastosowa praktycznych, mi璠zy innymi w komputerach i w przemy郵e samochodowym" - uwa瘸 z kolei doc. Andrzej Wi郾iewski, kierownik Oddzia逝 Fizyki Magnetyzmu w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk.

"Podstawowym ich zastosowaniem jest nowa generacja g這wic do odczytu magnetycznego, czyli takich, kt鏎e s w tej chwili stosowane w zdecydowanej wi瘯szo軼i komputer闚 do odczytu informacji z dysk闚 twardych" - t逝maczy naukowiec.

Jak dodaje, zmniejszanie rozmiar闚 komputer闚 i szukanie mo磧iwo軼i zapisu wi瘯szej ilo軼i informacji w ma貫j obj皻o軼i stanowi dzi wyra幡y trend. "Nast瘼uje coraz g瘰tsze upakowanie informacji, w zwi您ku z tym potrzebne s coraz czulsze metody odczytu informacji. I to w豉郾ie umo磧iwi這 nam zjawisko gigantycznego magnetooporu" - wyja郾ia Wi郾iewski.

Zaznacza, 瞠 GMR od innych, podobnych metod, r騜ni mo磧iwo嗆 zastosowania w temperaturze pokojowej. Istniej bowiem inne zjawiska powoduj帷e zmiany oporu jakiego uk豉du pod wp造wem pola magnetycznego, jednak zachodz one wy陰cznie w niskich temperaturach, co - jak twierdzi naukowiec - eliminuje na razie mo磧iwo嗆 zastosowa w urz康zeniach pracuj帷ych w warunkach normalnych.

Doc. Wi郾iewski podkre郵a jednocze郾ie, 瞠 bardzo du篡 wk豉d w nagrodzone Noblem odkrycie Ferta i Gruenberga ma Polak, prof. J霩ef Barna - fizyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. O wsp馧pracy tegorocznych noblist闚 z polskimi uczonymi przypomina tak瞠 prof. Henryk Szymczak z Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk. "Ogromny wk豉d w dokonane przez nich odkrycie ma prof. J霩ef Barna, fizyk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu" - podkre郵a naukowiec.

Prof. Szymczak uwa瘸, 瞠 odkrycie Ferta i Gruenberga zas逝giwa這 na Nobla. "By這 jasne, 瞠 oni dostan Nobla, pytaniem by這 tylko kiedy to nast徙i. Musia這 up造n望 troch czasu, 瞠by pokaza ogromne zastosowania praktyczne tego odkrycia".

Jak przypomina, obaj tegoroczni nobli軼i bywali w Polsce, m.in. na konferencjach naukowych z zakresu fizyki. "Fert wzi掖 na przyk豉d udzia w konferencji zorganizowanej dwa lata temu przez Instytut Fizyki PAN". Naukowiec dodaje, 瞠 najbli窺za wsp馧praca 陰czy豉 noblist闚 z fizykiem prof. J霩efem Barnasiem z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

"Zjawisko odkryte przez tych dw鏂h naukowc闚 to by這 odkrycie do鈍iadczalne. Potrzebne by這 zbudowanie teorii tego wszystkiego. Barna uczestniczy od pocz徠ku w pracach nad wyja郾ieniem tego zjawiska. Jego wk豉d jest tutaj naprawd ogromny" - podkre郵a Szymczak.

Przy okazji rozm闚 o GMR, pytani eksperci wymieniaj tak瞠 osob prof. Tomasza Dietla z Uniwersytetu Warszawskiego. Jest on cenionym na 鈍iecie specjalist w dziedzinie spintroniki - nauki, kt鏎a powsta豉 m.in. dzi瘯i odkryciom tegorocznych noblist闚. Spintronika bazuje na zjawiskach zachodz帷ych w p馧przewodnikach. Eksperci spekuluj, 瞠 w przysz這軼i zast徙i ona elektronik, jako technologia wielokrotnie bardziej wydajnego zapisywania i odczytywania danych. "Liczyli鄉y na to, 瞠 to prof. Dietl otrzyma nagrod Nobla. Niestety tak si nie sta這. Mo瞠 nast瘼nym razem" - m闚i Tadeusz Luci雟ki.

"Profesor Dietl nie zajmuje si magnetooporem, lecz wykorzystaniem nowej grupy materia堯w magnetycznych do tego, by spintronika mog豉 znale潭 zastosowanie w praktyce - g堯wnie do zapisu informacji i budowy np. komputer闚 kwantowych - wyja郾ia prof. Szymczak. - Aby mo積a by這 otrzyma materia造, w kt鏎ych g瘰to嗆 zapisu i mo磧iwo嗆 szybkiej zmiany zapisu jest +uzyskiwana+ zar闚no pr康em, jak i polem magnetycznym".

"D捫ymy do miniaturyzacji zapisu informacji - dodaje. - Chcemy zapisywa coraz wi璚ej na jednym centymetrze kwadratowym. Mamy obecnie dwie mo磧iwo軼i: albo wykorzysta do zapisu informacji materia造 p馧przewodnikowe albo materia造 magnetyczne. To, co robi profesor Dietl to po陰czenie ich obu".

"S ju takie materia造, ale w ich przypadku zjawisko gigantycznego magnetooporu wyst瘼uje w temperaturach niskich, du穎 poni瞠j temperatury pokojowej. Natomiast Dietl przewidzia istnienie materia堯w, kt鏎e umo磧iwi zaj軼ie tego zjawiska w temperaturach wysokich".

"Obecnie czekamy na potwierdzenie teoretycznych rozwa瘸 prof. Dietla, na dowody. Je郵i si znajd, za kilka lat my Polacy powinni鄉y mie tego Nobla, o kt鏎ym marzymy" - uwa瘸 prof. Szymczak.

(pap.pl)


 
 Teoria
Wyprowadzenia wzor闚
Zadania fizyczne
Do鈍iadczenia fizyczne
Tablice fizyczne
Biografie fizyk闚
FORUM
 
 Nobel z fizyki 2007
 
 Odpowiedzi na pytania [0]
Odpowiedzi na pytania [0]
Roz這瞠nie 豉dunku na tratwie [0]
Prawo stygni璚ia Newtona [0]
nacisk samolotu [0]
 
Serwis "Fizyka Jamnika" u篡wa plik闚 cookies. S to pliki instalowane w urz康zeniach ko鎍owych os鏏 korzystaj帷ych z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jako軼i 鈍iadczonych us逝g w tym dostosowania tre軼i serwisu do preferencji u篡tkownika, utrzymania sesji u篡tkownika oraz dla cel闚 statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania tre軼i reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, 瞠 istnieje mo磧iwo嗆 okre郵enia przez u篡tkownika serwisu warunk闚 przechowywania lub uzyskiwania dost瘼u do informacji zawartych w plikach cookies za pomoc ustawie przegl康arki lub konfiguracji us逝gi. Szczeg馧owe informacje na ten temat dost瘼ne s u producenta przegl康arki, u dostawcy us逝gi dost瘼u do Internetu oraz w Polityce prywatno軼i.
OK
 
© 2003-2019 Fizyka Jamnika. Online: 45
Wszystkie artyku造 i publikacje znajduj帷e si w portalu Fizyka Jamnika s chronione prawem autorskim
Kopiowanie, publikowanie i rozpowszechnianie materia堯w bez naszej zgody jest zabronione
Obs逝ga informatyczna