Prosimy o wy陰czenie blokowania reklam na tej stronie.

fizyka.org  ::  fizyka.jamnika.pl  ::  mamy 15 lat!

Fizyka
Fizyka
 
Strona g堯wna > Artyku造 - Fizyka > Stephen Hawking > Biografia
Fizyka - Stephen Hawking



Stephen Hawking: "Sprzeda貫m wi璚ej ksi捫ek o fizyce ni Madonna o seksie. Pecha mia貫m w 篡ciu tylko pod jednym wzgl璠em: zachorowa貫m na stwardnienie zanikowe boczne".

S造nny brytyjski astrofizyk na elektrycznie sterowanym w霩ku 鄉iga po uliczkach Cambridge. 砰je ponad 40 lat d逝瞠j, ni prognozowali lekarze. Zosta ojcem, cho nigdy nie mia mie dzieci, bo nieuleczalna choroba skaza豉 go na kalectwo. Napisa 鈍iatowy bestseller i przewr鏂i do g鏎y nogami tradycyjne wyobra瞠nia na temat czarnych dziur, pocz徠ku czasu i przestrzeni.

Wierzy (nie tylko on), 瞠 los od pocz徠ku przeznaczy go do wielko軼i. Urodzi si 8 stycznia 1942 roku, dok豉dnie w 300 lat po 鄉ierci Galileusza. Zosta profesorem matematyki s造nnej katedry w Cambridge, kt鏎 kiedy piastowa Izaak Newton.

- Hawking jest geniuszem. Nie tylko wielkim fizykiem, tak瞠 b造skotliwym, dowcipnym, pe軟ym rado軼i 篡cia cz這wiekiem. Wielki umys zamkni皻y w ciele zdruzgotanym chorob. Podziwiam go - opowiada Marek Abramowicz, profesor na uniwersytecie w Goeteborgu.


Przezywali go "Einstein"

Z pocz徠ku nic nie zapowiada這 kariery. Stephen wcale nie by genialnym dzieckiem, z czego zapewne uciesz si wszyscy ci, kt鏎ym nie sz豉 nauka. Rodzice pos豉li go do szko造 Byron House na p馧nocnych przedmie軼iach Londynu, jak na owe czasy bardzo post瘼owej. Nauczyciele np. nie wierzyli tam w tradycyjn metod uczenia przez wkuwanie. Ich zdaniem dzieci powinny uczy si same, dlatego te najcz窷ciej wcale si nie uczy造. Hawking nauczy si czyta dopiero w wieku o鄉iu lat. - Moja siostra Philippa by豉 kszta販ona bardziej konwencjonalnymi metodami i czyta豉 ju w wieku czterech lat. No, ale ona by豉 zdecydowanie zdolniejsza ode mnie - wspomina.

By jednak ambitny - zawsze zale瘸這 mu na zwyci瘰twie we wszystkich grach i zabawach z siostr. Ale w szkolnych klasyfikacjach zwykle zajmowa jedno z ostatnich miejsc. Nic dziwnego. Mia okropny charakter pisma i by ba豉ganiarzem. Wypada lepiej na egzaminach ni podczas zaj耩.

Gdy mia 12 lat, koledzy za這篡li si o torb cukierk闚, 瞠 Stephen do niczego nie dojdzie w 篡ciu. - Nie wiem, czy zak豉d zosta kiedykolwiek rozstrzygni皻y i na czyj korzy嗆 - wspomina po latach uczony. Co jednak towarzysze jego dzieci璚ych zabaw musieli przeczuwa, bo przezywali go "Einstein".

Najwi瘯szy wp造w na wychowanie Stephena mia ojciec, kt鏎y prowadzi badania naukowe nad chorobami tropikalnymi. Cz瘰to wyje盥瘸 do Afryki, 瞠by testowa nowe lekarstwa. - Poniewa by uczonym, uzna貫m, 瞠 badania naukowe s naturalnym zaj璚iem dla doros造ch - wspomina Hawking. Ale w odr騜nieniu od ojca nie interesowa豉 go ani biologia, ani medycyna: - Ju w wieku 13-14 lat wiedzia貫m, 瞠 chc zajmowa si fizyk. Mimo 瞠 w szkole by to dla mnie najnudniejszy przedmiot, bo wszystko wydawa這 mi si najzupe軟iej oczywiste.

By豉 te astronomia: - Pami皻am, 瞠 pewnego dnia p騧no wr鏂ili鄉y z rodzicami z Londynu. W tamtych latach o p馧nocy wy陰czano latarnie miejskie dla oszcz璠no軼i. Zobaczy貫m wtedy tak rozgwie盥穎ne niebo jak nigdy przedtem.

Hawkinga od dziecka interesowa這, jak dzia豉j r騜ne urz康zenia. Rozmontowywa je na cz窷ci. Z zapa貫m budowa modele statk闚 i samolot闚 (z pomoc kolegi - bo sam mia dwie lewe r璚e). Jak t逝maczy: - Zawsze chcia貫m budowa dzia豉j帷e modele, kt鏎ymi m鏬豚ym sterowa. Niewiele jednak troszczy貫m si o ich wygl康. Wymy郵a貫m wiele skomplikowanych gier, ekonomicznych czy wojennych, w kt鏎e bawili鄉y si z kolegami. Sk康 to si bra這? My郵, 瞠 zajmowa貫m si tymi grami, podobnie jak statkami i samolotami, bo chcia貫m wiedzie, jak dzia豉j r騜ne rzeczy, by m鏂 je kontrolowa. Gdy rozumiemy, jak dzia豉 Wszech鈍iat, to w pewnym sensie sprawujemy nad nim w豉dz.

Stopy i r璚e przestaj s逝cha

W wieku 17 lat rozpocz掖 studia w Oxfordzie. Nie by kujonem. Nie by這 to zreszt w modzie: - Wypada這 by b造skotliwym, je郵i to nie wymaga這 wysi趾u, albo zaakceptowa swoje ograniczenia i zadowoli si dyplomem czwartej klasy. Ci篹k prac w celu uzyskania lepszego dyplomu postrzegano jak najgorzej.

Kiedy obliczy, 瞠 podczas trzech lat studi闚 uczy si 鈔ednio godzin dziennie. Nie przem璚za si, a jednak potrafi w kilka godzin rozwi您a zadania, nad kt鏎ymi koledzy g這wili si tygodniami. - Fizyka na Oxfordzie by豉 鄉iesznie 豉twa - t逝maczy. - Mo積a by這 zaliczy kolejne lata, nie chodz帷 wcale na wyk豉dy.

Poza tym wios這wa, pi piwo i robi g逝pie kawa造. To by koniec lat 50. M這dzi Brytyjczycy byli znudzeni 篡ciem, zanim tak naprawd je zacz瘭i. Konserwaty軼i wygrali trzeci raz z rz璠u wybory pod has貫m "Nigdy nie by這 wam tak dobrze". Nic jeszcze nie zapowiada這 rewolucji dzieci-kwiat闚.

W豉郾ie wtedy, w Oxfordzie, po raz pierwszy zauwa篡, 瞠 jego stopy i r璚e nie s mu ca趾iem pos逝szne. Pierwsza rzecz, na kt鏎 zwr鏂i uwag, to trudno軼i w wios這waniu. Pewnego dnia wywr鏂i si na schodach. - Lekarz uzna, 瞠 nic mi nie jest, poleci tylko ograniczy ilo嗆 spo篡wanego piwa.

Straszna prawda

W豉軼iw diagnoz postawiono mu dopiero po studiach, kiedy Hawking zdecydowa si na doktorat w Cambridge pod kierunkiem Dennisa Sciamy. Czu si coraz s豉bszy, ale zawsze przypisywa to jakim konkretnym przyczynom, np. zatruciu pokarmowemu. Mro幡 zim 1962-63 by這 ju jednak na tyle 幢e, 瞠 trafi na dwa tygodnie do szpitala w Londynie, gdzie robiono mu testy i badania. Lekarze nie byli pewni, zwodzili. Ale w ko鎍u doszli strasznej prawdy. Wykryto u niego stwardnienie zanikowe boczne, zwane chorob Lou Gehriga. By這 to jak wyrok 鄉ierci. Dawano Hawkingowi najwy瞠j kilka lat 篡cia.

Wpad w depresj: - Zacz掖em s逝cha Wagnera. Pasowa do apokaliptycznego i ponurego nastroju. 好i這 mi si, 瞠 zosta貫m skazany na 鄉ier i zaraz nast徙i egzekucja. Ale doniesienia gazet, 瞠 si rozpi貫m, s mocno przesadzone.

Jego stan pogarsza si szybko. Wydawa這 mu si, 瞠 nie ma sensu pracowa nad doktoratem, skoro i tak nie zd捫y go sko鎍zy przed 鄉ierci. Nie mia wtedy ani si造, by 篡, ani pomys逝, co robi.

We wspomnieniach pisze, i uratowa豉 go kobieta - Jane Wilde, kt鏎 pozna na jakim przyj璚iu. Zar璚zyny wyrwa造 go z depresji: - 疾by鄉y mogli si pobra, musia貫m sko鎍zy wreszcie doktorat i znale潭 prac. Po raz pierwszy w 篡ciu zacz掖em solidnie pracowa, cho mo瞠 nie powinienem tego okre郵a s這wem praca, bo - jak kto powiedzia - uczonym i prostytutkom p豉ci si za to, co ich bawi.

妃ier nie przychodzi

- Osob, kt鏎a najbardziej pomog豉 Hawkingowi, wyci庵aj帷 go z kompletnej depresji i alkoholizmu, by Dennis Sciama - opowiada mi prof. Abramowicz. - Dennis i Lidia Sciamowie opiekowali si Hawkingiem jak w豉snym synem. Ja te tego do鈍iadczy貫m, gdy by貫m przez wiele lat najpierw asystentem Dennisa, a potem jednym z dw鏂h profesor闚 w jego grupie w Oxfordzie i Trie軼ie.

Sciama tak瞠 da Hawkingowi temat pracy doktorskiej - badanie czarnych dziur (a dok豉dniej: osobliwo軼i, tj. punkt闚, gdzie za豉muj si prawa fizyki). Sciama wiedzia, 瞠 jest to wielki temat, i da go 鄉iertelnie choremu uczniowi jako wyzwanie i spos鏏 na 篡cie. W ten spos鏏 uratowa dla 鈍iata wielko嗆 Hawkinga, a by mo瞠 nawet j stworzy.

- Hawking nigdy tym faktom nie zaprzecza, cho ostatnio o nich nie m闚i i nie pisze - dodaje prof. Abramowicz. - Ale sam s造sza貫m, jak opowiada t histori w Les Houches, ma貫j wiosce wysoko we francuskich Alpach, gdzie przez kilka tygodni s逝chali鄉y wyk豉d闚 na temat czarnych dziur. Wszyscy byli鄉y wtedy bardzo m這dzi, 鈍iat o nas jeszcze nie wiedzia. Nosili鄉y we czw鏎k jego potwornie ci篹ki w霩ek inwalidzki po g鏎skich 軼ie磬ach 陰cz帷ych sal wyk豉dow z hotelami.

Z czasem okaza這 si, 瞠 jakim dziwnym trafem 鄉ier po Hawkinga nie przychodzi. Choroba spowolni豉 sw鎩 marsz, za w pracy naukowej nast徙i znaczny post瘼. Hawking wraz z Rogerem Penrose pokaza, 瞠 z og鏊nej teorii wzgl璠no軼i Einsteina wynika, i Wszech鈍iat musia mie pocz徠ek. Jednym s這wem: r闚nania matematyczne Einsteina nieuchronnie prowadz do punktu, gdzie materia mia豉 niesko鎍zon g瘰to嗆, a czasoprzestrze - niesko鎍zon krzywizn. W takim punkcie za豉muj si wszystkie znane prawa fizyki. Matematycy nazywaj go osobliwo軼i.

- Nasza praca napotka豉 pocz徠kowo ostry sprzeciw, m.in. ze strony Rosjan wiernych marksistowskiemu determinizmowi - wspomina Hawking. - Nie mo積a jednak spiera si z twierdzeniem matematycznym. Dzi niemal wszyscy uznaj, 瞠 Wszech鈍iat zacz掖 si od wielkiego wybuchu. Na ironi zakrawa fakt, 瞠 ja z kolei zmieni貫m zdanie i pr鏏uj przekona koleg闚, 瞠 nie by這 瘸dnej osobliwo軼i, 瞠 ona znika, je郵i uwzgl璠nimy efekty kwantowe.

Czarna dziura nie jest czarna

Hawking w pracy naukowej polega na intuicji: - Najpierw zgaduj, jaki powinien by wynik, a dopiero potem staram si to udowodni na papierze. Niewiele obchodz mnie r闚nania, cz窷ciowo dlatego, 瞠 trudno mi je wypisywa, ale przede wszystkim dlatego, 瞠 nie potrafi ich intuicyjnie zrozumie. My郵, pos逝guj帷 si obrazami.

Akurat wyobra幡ia by豉 mu bardzo potrzebna w badaniach czarnych dziur. Tych tajemniczych twor闚, z kt鏎ych czelu軼i nic (nawet 鈍iat這) nie jest w stanie uciec, nikt jeszcze nie widzia. Gdy w roku 1967 Wheeler wprowadzi termin "czarna dziura", astronomowie nie dysponowali 瘸dnymi dowodami, 瞠by kogokolwiek przekona, 瞠 obiekty takie rzeczywi軼ie istniej.

Chyba najwi瘯szym dokonaniem Hawkinga jest odkrycie, 瞠 czarna dziura nie jest zupe軟ie czarna. Ka盥a czarna dziura emituje cz御tki i promieniowanie, czyli innymi s這wy - paruje. Co si dzieje z materi, kt鏎a wpada do czarnej dziury? Czy ulega zniszczeniu, a mo瞠 przechodzi do innego Wszech鈍iata? - Bardzo bym chcia przed 鄉ierci pozna odpowied na to pytanie, cho nie my郵 o wskoczeniu do czarnej dziury - m闚i Hawking.

- On jest znakomitym matematycznym fizykiem, ale gdzie mu tam do Einsteina - m闚i prof. Paczy雟ki z uniwersytetu w Princeton. - Jego sukces w zmaganiu z chorob du穎 bardziej zdumiewa ni jego wk豉d do fizyki. To dzia豉 na wyobra幡i i jest istotnym przyczynkiem do jego s豉wy.

Jane zdradza tajemnice alkowy

Od straszliwej diagnozy min窸o ponad dziesi耩 lat, a Hawking nie tylko wci捫 篡, ale i dochowa si dzieci. Wcze郾iej ojciec uspokoi go, 瞠 nie ma 瘸dnych dowod闚, i choroba jest dziedziczna. Syn Robert urodzi si w 1967 roku, Lucy w 1970, a potem jeszcze Timothy - w 1979 roku.

Do 1974 roku Hawking m鏬 sam je嗆, k豉嗆 si do 堯磬a i wstawa. Wkr鏒ce jednak nie opuszcza ju inwalidzkiego w霩ka, a 穎na przesta豉 sobie radzi z opiek nad nim i dzie熤i. Musieli wzi望 kogo do pomocy. Najpierw by to jeden z doktorant闚, potem zawodowe piel璕niarki.

Choroba sprawi豉, 瞠 mia coraz wi瘯sze trudno軼i w porozumiewaniu si. M闚i niewyra幡ie, trudno go by這 zrozumie. Tylko znajomi i najbli窺i nie mieli z tym k這pot闚. Wci捫 jednak dawa odczyty, dyktowa prace naukowe.

- Pozna豉m Hawking闚 na pocz徠ku lat 70., odwiedzili mnie w Warszawie - opowiada Anna 砰tkow, pracuj帷a na uniwersytecie w Cambridge. - Jesieni 1974 roku mieszka豉m w ich domu w Pasadenie. Nauczy豉m si wtedy nawet do嗆 dobrze rozumie, co Stephen m闚i. Wi瘯szo嗆 czasu po鈍i璚a fizyce, ale oczywiste te by這, 瞠 wa積a jest dla niego rodzina, czas sp璠zany z dzie熤i. Kocha muzyk (pami皻am rozmowy o Wagnerze), lubi spotkania towarzyskie i podr騜e. Niesamowicie silna wola pozwala豉 mu na prowadzenie bardzo aktywnego trybu 篡cia.

W 1985 roku Hawking ca趾owicie straci g這s. Przebywa wtedy w Szwajcarii, w o鈔odku fizyki cz御tek elementarnych w CERN pod Genew. Z豉pa zapalenie p逝c i wyl康owa w szpitalu. Jego stan by ci篹ki. - Lekarze sugerowali wtedy 穎nie, 瞠 nie warto d逝go stosowa aparatury utrzymuj帷ej mnie przy 篡ciu. 皋na jednak nie chcia豉 o tym s造sze - m闚i uczony. - Przewioz豉 mnie samolotem do Addenbrookes Hospital w Cambridge, gdzie chirurg Roger Grey wykona tracheotomi. Uratowa mi 篡cie, ale pozbawi g這su - dodaje uczony.

Czy tak by這? Inaczej to widzia豉 Laura Gentry, kt鏎a wtedy pomaga豉 Hawkingowi pisa "Kr鏒k histori czasu". Kilka lat temu zasugerowa豉, 瞠 w prze這mowych chwilach Jane rozwa瘸豉 mo磧iwo嗆 odci璚ia m篹a od urz康ze wspomagaj帷ych 篡cie. Ma鹵e雟two Hawking闚 od jakiego czasu powa積ie si chwia這. Nie wytrzyma這 kolejnego powa積ego kryzysu. W 1985 roku, po 22 wsp鏊nie prze篡tych latach, Stephen i Jane rozstali si.

W 2000 roku ukaza豉 si autobiograficzna ksi捫ka Jane, kt鏎a zdradza pewne tajemnice ma鹵e雟kiej alkowy. Jane jest szczera: "To by這 bardzo trudne, w豉軼iwie nienaturalne, czu po膨danie do kogo o wygl康zie ofiary Holocaustu i potrzebach noworodka". Przyznaje, 瞠 w 1985 roku trwa jej romans z przyjacielem rodziny, muzykiem Jonathanem Hellyer-Jonesem, kt鏎ego pozna豉 osiem lat wcze郾iej.

Plotki m闚i, 瞠 jednym z powod闚 rozstania by造 narastaj帷e r騜nice 鈍iatopogl康owe. Jane jest osob g喚boko wierz帷. Irytowa豉 j arogancja m篹a, kt鏎y lubi powtarza, 瞠 teoria wszystkiego, je郵i j kiedy odkryjemy, pozwoli nam pozna "umys bo篡" i sta si "panami Wszech鈍iata". Jane pisze, 瞠 jej by造 m捫 by uparty i apodyktyczny.

- Powiedzia豚ym raczej, 瞠 jestem zdecydowany. Po prostu chc panowa nad swoim 篡ciem tak jak inni ludzie. Cz瘰to bowiem inni rz康z 篡ciem niepe軟osprawnych - odpowiedzia jej Hawking.

15 s堯w na minut

Po tracheotomii potrzebowa ca這dobowej opieki. Zamieszka ze swoj piel璕niark Elaine Mason (zosta豉 wkr鏒ce jego now 穎n): - Przez pewien czas po operacji by貫m zrozpaczony. My郵a貫m, 瞠 je郵i nie odzyskam g這su, to nie warto tego d逝瞠j ci庵n望.

Pom鏬 Walt Woltosz, informatyk z Kalifornii, kt鏎y napisa program komputerowy dla swojej te軼iowej, w tej samej sytuacji. Dzi瘯i temu programowi Hawking, pos逝guj帷 si trzymanym w d這ni przyciskiem, m鏬 wybiera s這wa z menu ukazuj帷ego si na ekranie. Po u這瞠niu ca貫go zdania przesy豉 je do syntezatora mowy. Jest w stanie przekaza dzi瘯i niemu (pisa lub m闚i) do 15 s堯w na minut.

Ale wcale nie uwa瘸, 瞠 jest odci皻y od 鈍iata i normalnego 篡cia. Nie czuje si kalek: - Fizyka daje mi zadowolenie, ale jest zimna. Nie m鏬豚ym 篡, zajmuj帷 si tylko fizyk. Podobnie jak inni ludzie potrzebuj ciep豉, mi這軼i i uczu. I pod tym wzgl璠em jestem szcz窷ciarzem.

Napisa ksi捫k, kt鏎a sta豉 si og鏊no鈍iatowym bestsellerem. "Kr鏒ka historia czasu" pobi豉 wszelkie rekordy, przet逝maczono j na 33 j瞛yki, w tym polski. Trafi豉 do ksi璕i Guinnessa jako ksi捫ka, kt鏎a najd逝瞠j utrzyma豉 si na li軼ie bestseller闚. "Kto mi powiedzia, 瞠 ka盥e r闚nanie, jakie umieszcz w ksi捫ce, zmniejszy liczb sprzedanych egzemplarzy o po這w. Postanowi貫m wobec tego, 瞠 nie b璠zie 瘸dnych r闚na" - pisa w przedmowie.

Nikt ju nie wie, jaki jest jej 陰czny nak豉d, ale z pewno軼i przekroczy 25 mln. Je郵i wierzy Hawkingowi, by豚y wy窺zy, gdyby nieopatrznie nie zamie軼i w niej jednak jedynego wzoru - E=mc2.

Ludzie kupuj ksi捫k, cho jest trudna, cho nie wszystko potrafi zrozumie. Hawking pisze o czarnych dziurach, podr騜ach w czasie. Pyta, czy Wszech鈍iat mia pocz徠ek, czy b璠zie mia koniec, ile ma wymiar闚, w jaki spos鏏 powsta.

"Nawet powa積a ksi捫ka naukowa mo瞠 sta si dzie貫m kultowym" - napisa recenzent "The Independent". - Bardzo pochlebi這 mi przyr闚nanie mojej ksi捫ki do dzie豉 "Zen i sztuka oporz康zania motocykla" - odpowiada Hawking.

B鏬 zwi瘯sza nak豉d

"Kr鏒ka historia czasu" tchnie wiar w pot璕 ludzkiego rozumu, kt鏎y jest w stanie odgadn望 wszystkie tajemnice Wszech鈍iata. Ko鎍zy si wielce optymistycznym akapitem:

"Gdy odkryjemy kompletn teori (wszystkiego - red.), z biegiem czasu stanie si ona zrozumia豉 dla szerokich kr璕闚 spo貫cze雟twa, nie tylko paru naukowc闚. Wtedy wszyscy, nie tylko naukowcy i filozofowie, ale i zwykli, szarzy ludzie, b璠 mogli wzi望 udzia w dyskusji nad problemem, dlaczego Wszech鈍iat i my sami istniejemy. Gdy znajdziemy odpowied na to pytanie, b璠zie to ostateczny triumf ludzkiej inteligencji - poznamy wtedy bowiem my郵 Boga".

Ju po wydaniu ksi捫ki Hawking zdradzi, 瞠 niewiele brakowa這, by podczas korekty skre郵i ostatnie zdanie o Bogu: - Gdybym to zrobi, nak豉d zapewne spad豚y o po這w.

- To, co on pisze teraz dla publiczno軼i o fizyce, filozofii i religii, czasem jest bardzo irytuj帷e. On sobie z nas wszystkich kpi, ale mu wolno, bo naprawd jest geniuszem - ocenia Marek Abramowicz.

W 2002 Cambridge uroczy軼ie obchodzono 60. urodziny Hawkinga. Na wieczornym przyj璚iu na deser obowi您kowo pojawi造 si maliny, a tak瞠... sobowt鏎ka Marilyn Monroe, kt鏎a za酥iewa豉 "Happy Birthday" (- Uwielbia maliny, zawsze te podziwia Marilyn, wi璚 bardzo ucieszy si z niespodzianki, jak przygotowa豉 Elaine - opowiada Anna 砰tkow). Wcze郾iej podczas naukowej sesji przemawiali wielcy dzisiejszej astrofizyki: Martin Rees, James Hartle, Roger Penrose, Kip Thorne, Gerardus 't Hooft.

Na koniec do m闚nicy podjecha Hawking. Po zwyk造m "czy mnie s造szycie?" rozpocz掖 opowie嗆 o swoim naukowym 篡ciu, kt鏎 zatytu這wa "60 lat w skorupce orzecha" (nieprzypadkowo tytu jego ostatniej ksi捫ki to "Wszech鈍iat w skorupce orzecha"). By這 to jak po瞠gnanie ze 鈍iatem. Kiedy w programie BBC "Bezludna wyspa" powiedzia: - Mia貫m szcz窷cie w nieszcz窷ciu - choroba pozbawi豉 mnie mo磧iwo軼i ruchu, lecz nie odci窸a od dw鏂h g堯wnych przyjemno軼i 篡cia: fizyki i muzyki. Gdybym m鏬 zajmowa si fizyk i s逝cha muzyki, wcale bym nie chcia by uratowany z bezludnej wyspy. Gdybym czu, 瞠 zbli瘸 si 鄉ier, pos逝cha豚ym trzeciej cz窷ci Kwartetu smyczkowego Beethovena opus 132.

(gazeta.pl)

Stephen Hawking - zdj璚ia »




« powr鏒 do strony g堯wnej Biografii

 
 Teoria
Wyprowadzenia wzor闚
Zadania fizyczne
Do鈍iadczenia fizyczne
Tablice fizyczne
Biografie fizyk闚
FORUM
 
 Stephen Hawking
 
 O ile zmieni si energia kinetyczna cz御tki 豉dunku +q [C]? [0]
Test z Sesji egzm Fizyka [0]
prosz o pomoc w rozwi您aniu [1]
moment si造 [1]
Pomocy, pr璠ko嗆 i okres obiegu satelity. [0]
 
Serwis "Fizyka Jamnika" u篡wa plik闚 cookies. S to pliki instalowane w urz康zeniach ko鎍owych os鏏 korzystaj帷ych z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jako軼i 鈍iadczonych us逝g w tym dostosowania tre軼i serwisu do preferencji u篡tkownika, utrzymania sesji u篡tkownika oraz dla cel闚 statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania tre軼i reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, 瞠 istnieje mo磧iwo嗆 okre郵enia przez u篡tkownika serwisu warunk闚 przechowywania lub uzyskiwania dost瘼u do informacji zawartych w plikach cookies za pomoc ustawie przegl康arki lub konfiguracji us逝gi. Szczeg馧owe informacje na ten temat dost瘼ne s u producenta przegl康arki, u dostawcy us逝gi dost瘼u do Internetu oraz w Polityce prywatno軼i.
OK
 
© 2003-2019 Fizyka Jamnika. Online: 41
Wszystkie artyku造 i publikacje znajduj帷e si w portalu Fizyka Jamnika s chronione prawem autorskim
Kopiowanie, publikowanie i rozpowszechnianie materia堯w bez naszej zgody jest zabronione
Obs逝ga informatyczna